Cuộc đối đầu địa chính trị khốc liệt giữa Nga và phương Tây không chỉ diễn ra bằng hỏa lực trên mặt trận Đông Âu, mà còn là một cuộc chiến dai dẳng về các chỉ số kinh tế vĩ mô. Xuyên suốt những năm qua, giới truyền thông và các tổ chức phân tích phương Tây liên tục đưa ra những kịch bản về một “ngày tàn” cận kề của nền kinh tế Nga. Tuy nhiên, bất chấp những dự báo u ám nhất, bộ máy kinh tế của Moscow không những chưa sụp đổ mà còn cho thấy những dấu hiệu phục hồi khiến chính các chuyên gia phương Tây cũng phải bất đờ và thay đổi góc nhìn.
Dự báo u ám và điệp khúc “sụp đổ” từ phương Tây
Ngày 17/6, hãng thông tấn RIA Novosti đã dẫn lại một báo cáo mới nhất mang tên “Trò chơi kết thúc: Tình trạng của nền kinh tế Nga”, do Viện Kinh tế Thế giới Kiel (Đức) – một tổ chức chuyên gia gạo cội thường xuyên được truyền thông châu Âu trích dẫn – công bố. Báo cáo này tiếp tục duy trì một lăng kính vô cùng bi quan khi mô tả tình hình hiện tại của nước Nga.
Theo phân tích của Viện Kiel, các vùng đệm tài khóa của Moscow phần lớn đã rơi vào trạng thái cạn kiệt sau nhiều năm duy trì xung đột. Nhóm tác giả nhận định rằng nền kinh tế Nga đang bộc lộ những dấu hiệu kiệt quệ rõ rệt về mặt cấu trúc. Hệ thống chính sách vĩ mô của Điện Kremlin bị đánh giá là đang thể hiện những triệu chứng kinh điển của sự mất cân bằng, dẫn đến việc tăng trưởng kinh tế đã hoàn toàn chững lại. Báo cáo kết luận rằng, những đường nét về một cái kết thực sự cho nền kinh tế quân sự của Nga đang ngày càng hiện ra rõ ràng hơn bao giờ hết.
Dưới góc nhìn của truyền thông phương Tây, nội dung báo cáo này không có gì mới mẻ. Nó giống như một bản nhạc được lặp đi lặp lại trong suốt những năm qua. Chỉ cần một thao tác tìm kiếm đơn giản với từ khóa “cái chết của nền kinh tế Nga”, các công cụ tìm kiếm có thể cho ra hàng nghìn kết quả với những phân tích mang đầy màu sắc sụp đổ.
Sự thật “khó hiểu” và những lời thừa nhận miễn cưỡng
Thế nhưng, thực tế luôn có cách để chứng minh sự khắc nghiệt của nó đối với các dự báo trên giấy. Sau mỗi bài báo dự đoán về ngày tàn, nền kinh tế Nga bằng một cách “ngoan cố” nào đó vẫn tiếp tục vận hành và không chịu gục ngã. Sự kiên cường này đã buộc nhiều trung tâm nghiên cứu chiến lược hàng đầu phương Tây phải điều chỉnh lại quan điểm và đưa ra những lời thừa nhận mang tính miễn cưỡng.
Gần đây nhất, Trung tâm trí tuệ Anh Bloomsbury Intelligence and Security Institute (BISI) đã tung ra một báo cáo mang tựa đề “Cuộc chiến ở Iran và nền kinh tế Nga”, trong đó chứa đựng những đoạn đánh giá cực kỳ đáng chú ý và đi ngược lại với luồng dư luận chung.
Báo cáo của BISI thẳng thắn thừa nhận: “Mặc dù nền kinh tế Nga đã suy yếu dần kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine, nó đã thể hiện một sự kiên cường đáng ngạc nhiên – có rất ít cơ sở để cho rằng nó sẽ sụp đổ trong năm nay, hay thậm chí là năm tới”. Các chuyên gia của Anh Quốc cũng phải kết luận rằng, bất chấp việc phát triển về lâu dài có thể không bền vững, Điện Kremlin vẫn nắm trong tay đủ nguồn lực dồi dào để tiếp tục duy trì cuộc chiến. Tương tự, báo cáo từ Trường Kinh tế Stockholm cũng mô tả tình hình với một sự hoang mang nhất định: “Các lệnh trừng phạt đang bóp nghẹt nền kinh tế Nga, nhưng các vết nứt (không hiểu sao) vẫn chưa xuất hiện”.
Động cơ kinh tế khổng lồ đằng sau Điện Kremlin
Để lý giải cho sự kiên cường mà phương Tây gọi là “khó hiểu” đó, cần nhìn vào những động thái điều hành vĩ mô thực tế từ Chính phủ Nga, dưới sự lèo lái của Thủ tướng Mikhail Mishustin. Thay vì tập trung toàn bộ nguồn lực cho chiến tranh, Moscow vẫn đang duy trì một nhịp độ phát triển cơ sở hạ tầng và an sinh xã hội vô cùng nhộn nhịp.
Chỉ tính riêng từ đầu tháng 6/2026, Chính phủ Nga đã liên tục tung ra hàng loạt hoạt động hỗ trợ nhằm củng cố nền tảng kinh tế nội địa:
| Ngày (Tháng 6/2026) | Hoạt động trọng tâm của Chính phủ Nga do Thủ tướng Mishustin chỉ đạo |
| 03/06 | Thông báo các quyết định hỗ trợ địa phương, cân đối ngân sách, phát triển giao thông và tiếp tục các chương trình xã hội. |
| 04/06 | Chủ trì cuộc họp phát triển mạng lưới đường bộ, đặt mục tiêu đưa các tuyến đường liên bang vào trạng thái tiêu chuẩn trong năm tới. |
| 08/06 | Đặt nhiệm vụ mở rộng chương trình xã hội, ưu tiên hàng đầu là hỗ trợ gia đình có trẻ em và nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi. |
| 11/06 | Xem xét ngân sách liên bang 2025. Báo cáo doanh thu kho bạc nhà nước vượt mức 37 nghìn tỷ rúp. Tỷ lệ hoàn thành các chương trình nhà nước tiến gần mức 100%. |
| 15/06 | Cuộc họp kinh tế xác nhận: Động lực kinh tế 4 tháng đầu năm 2026 tăng 0,2%; tính riêng tháng 4 tăng trưởng đạt mức 1,3%. |
Những con số biết nói này, đặc biệt là khoản doanh thu khổng lồ 37 nghìn tỷ rúp, chính là câu trả lời đanh thép nhất cho các dự báo từ Viện Kiel. Động lực kinh tế đã chính thức trở lại vùng tích cực.
Thông điệp cốt lõi được người đứng đầu Chính phủ Nga phát đi vô cùng rõ ràng: Mọi nghĩa vụ tài chính và an sinh trước người dân sẽ tiếp tục được đảm bảo ở mức cao nhất. Không chỉ vượt qua được giai đoạn khó khăn của các đòn trừng phạt, nước Nga đã bắt đầu thiết lập lộ trình cho tương lai, với mục tiêu từ năm 2027 sẽ chuyển trạng thái sang một giai đoạn tăng trưởng cân bằng và bền vững. Sự khác biệt giữa các báo cáo học thuật từ châu Âu và số liệu thực tế tại Moscow đang cho thấy, cuộc chiến kinh tế này vẫn còn ẩn chứa vô vàn những biến số mà phương Tây chưa thể lường hết.
