Cục diện địa chính trị tại Đông Âu đang bước vào một giai đoạn căng thẳng cực độ trước những diễn biến leo thang mới nhất từ phía Liên bang Nga. Trong một thông điệp mang tính cảnh báo cao độ, giới chức quân sự tối cao của Ukraine đã công khai tiết lộ về một mệnh lệnh chiến lược được phát đi từ Điện Kremlin, yêu cầu thiết lập các kịch bản tốn kém nhằm mở lại chiến dịch nhắm thẳng vào thủ đô Kiev. Động thái này ngay lập tức đặt toàn bộ hệ thống phòng thủ biên giới miền Bắc của Ukraine vào trạng thái báo động đỏ, kéo theo những quyết định di dời dân sự quy mô lớn nhằm ứng phó với một viễn cảnh xung đột toàn diện.
Lệnh chuẩn bị chiến dịch và toan tính mở rộng mặt trận
Trong một cuộc phỏng vấn chuyên sâu được phát sóng vào ngày 30 tháng 6, Đại tướng Oleksandr Syrskyi, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, đã công bố một báo cáo tình báo gây chấn động. Theo đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã trực tiếp chỉ thị cho Bộ Tổng tham mưu quân đội nước này khẩn trương xây dựng và hoàn thiện các phương án cho một chiến dịch quy mô lớn mới, trong đó mục tiêu tối thượng là tái khởi động mũi tiến công nhằm vào thủ đô Kiev.
Tuy nhiên, giới phân tích quân sự tại Kiev đánh giá rằng đòn đánh nghi binh này có thể nhằm che giấu một toan tính chiến thuật thực dụng hơn. Tướng Syrskyi nhận định kịch bản có xác suất xảy ra cao nhất hiện nay là việc quân đội Nga sẽ sử dụng tỉnh Bryansk làm bàn đạp, bất ngờ vượt qua đường biên giới để tiến sâu vào tỉnh Chernihiv ở khu vực miền bắc Ukraine. Chiến lược này được thiết kế nhằm kéo giãn tối đa chiều dài của mặt trận, buộc Kiev phải cấp tốc rút bớt các đơn vị tinh nhuệ từ những điểm nóng giao tranh ở phía đông và phía nam để chi viện cho tuyến phòng thủ phía bắc, qua đó làm suy yếu đáng kể sức kháng cự tổng thể của lực lượng vũ trang Ukraine.
Rào cản địa hình biên giới và lệnh sơ tán khẩn cấp
Bên cạnh nguy cơ từ hướng Bryansk, giới hoạch định quân sự Ukraine cũng đang tính toán cẩn trọng đến vai trò của Belarus trong kịch bản leo thang sắp tới. Dù không loại trừ bất kỳ tình huống xấu nhất nào, Tổng tư lệnh Syrskyi vẫn bày tỏ sự hoài nghi về khả năng giới lãnh đạo Minsk sẽ mạo hiểm cho phép Moscow sử dụng toàn diện lãnh thổ của mình để mở một mũi tiến công mới. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở những rào cản địa lý tự nhiên khổng lồ. Khu vực biên giới giữa Ukraine và Belarus được bao phủ bởi những vùng đầm lầy rộng lớn, trở thành “tử huyệt” cản bước sự cơ động của các binh đoàn xe tăng và khí tài hạng nặng. Thêm vào đó, hướng tiến công qua khu vực Chernobyl lại mang đến một lợi thế phòng ngự tuyệt đối cho Kiev khi địa hình bờ sông phía Ukraine sở hữu độ cao áp đảo, kết hợp với việc toàn bộ hệ thống cầu đường trọng yếu đã bị tháo dỡ hoàn toàn. Dẫu vậy, trước sức ép ngày càng lớn từ các đợt tập trung binh lực của đối phương, chính quyền tỉnh Chernihiv đã buộc phải kích hoạt các biện pháp an ninh khẩn cấp. Kể từ ngày 1 tháng 7, lệnh sơ tán bắt buộc đã được ban hành đối với người dân tại 12 khu dân cư sát biên giới, đồng thời duy trì trạng thái di dời đối với 7 khu vực khác, biến toàn bộ vành đai này thành một vùng đệm quân sự nhằm giảm thiểu tối đa thương vong cho dân thường.
