Tham vọng đẩy nhanh tiến trình hội nhập vào Liên minh châu Âu (EU) của chính quyền Kiev và Moldova vừa vấp phải một rào cản chính trị vô cùng lớn lao. Hungary, một quốc gia thành viên cốt lõi của khối, đã bất ngờ sử dụng quyền phủ quyết để chặn đứng một bước thủ tục quan trọng trong quá trình đàm phán. Động thái này không chỉ làm đình trệ các kế hoạch ngoại giao mà còn đe dọa trực tiếp đến mục tiêu mở toàn bộ sáu cụm đàm phán của Ukraine trước thời điểm giữa tháng 7.
Rào cản từ nguyên tắc đồng thuận tuyệt đối Cấu trúc hoạt động của Liên minh châu Âu luôn đòi hỏi sự đồng thuận tuyệt đối từ tất cả các quốc gia thành viên trong những quyết định mang tính chiến lược, đặc biệt là tiến trình mở rộng khối. Dựa trên nguyên tắc này, Budapest đã thành công trong việc ngăn chặn việc gửi một bức thư chung mang tính biểu tượng, vốn thể hiện lập trường thống nhất của 27 quốc gia thành viên EU gửi tới Hội đồng châu Âu và Ủy ban châu Âu. Quyết định phủ quyết đơn độc của Hungary là minh chứng rõ nét cho thấy con đường hội nhập phương Tây của Kiev vẫn còn chứa đựng quá nhiều những biến số khó lường.
Lý giải cho động thái cứng rắn này, Tân Thủ tướng Hungary Peter Magyar đã đưa ra những lập luận dựa trên sự công bằng của các cơ chế hội nhập quốc tế. Theo ông, Budapest hoàn toàn không ủng hộ việc đặc cách mở đồng thời cả sáu cụm đàm phán hội nhập cho Ukraine và Moldova. Lãnh đạo Hungary cho rằng, việc thiên vị và đẩy nhanh tiến trình cho hai quốc gia này sẽ gửi đi một tín hiệu vô cùng bất công tới các nước thuộc khu vực Tây Balkan, những quốc gia vốn đã phải kiên nhẫn xếp hàng và theo đuổi mục tiêu gia nhập EU trong suốt nhiều năm trời nhưng vẫn chưa đạt được kết quả như ý.
Những nút thắt lịch sử và bài toán ngoại giao tương lai Sự cố ngáng chân lần này diễn ra chỉ một thời gian ngắn sau những bước tiến được cho là mang tính lịch sử. Cụ thể, vào ngày 15 tháng 6 vừa qua, toàn bộ 27 thành viên EU đã đạt được sự nhất trí cao độ để mở cụm đàm phán đầu tiên mang tên “Các nguyên tắc cơ bản” dành cho Ukraine và Moldova. Tuy nhiên, sự hưng phấn đó nhanh chóng bị dập tắt bởi những toan tính lợi ích quốc gia sâu xa. Dưới thời cựu Thủ tướng Viktor Orban, Hungary từng nổi tiếng với việc liên tục sử dụng quyền phủ quyết để ngăn cản tiến trình hội nhập của Kiev, chủ yếu xuất phát từ những bất đồng liên quan đến việc đảm bảo quyền lợi cho cộng đồng người gốc Hungary sinh sống tại vùng Transcarpathia.
Mặc dù chính quyền mới dưới sự dẫn dắt của ông Peter Magyar đã có những nỗ lực cải thiện quan hệ ngoại giao với Kiev và bước đầu đạt được thỏa thuận về quyền của người dân thiểu số, nhưng lập trường cốt lõi của Budapest về việc kết nạp thành viên mới vẫn không hề thay đổi. Họ kiên quyết phản đối việc đốt cháy giai đoạn hay áp dụng bất kỳ sự ưu ái chính trị nào đối với hồ sơ của Ukraine. Trong những ngày tới, vấn đề gai góc này dự kiến sẽ tiếp tục được đưa ra mổ xẻ và thảo luận căng thẳng giữa các nước thành viên EU, mở ra một chương mới đầy sóng gió trên con đường hiện thực hóa giấc mơ châu Âu của chính quyền Kiev.
