Cục diện chiến trường Đông Âu đang chứng kiến một cuộc cách mạng quân sự chưa từng có trong lịch sử nhân loại, nơi những thiết bị bay không người lái (UAV/Drone) nhỏ gọn đang thay thế các hệ thống pháo binh hạng nặng để trở thành thứ vũ khí định đoạt chiến cuộc. Mới đây, giới chức quốc phòng Ukraine đã công khai một bản báo cáo gây chấn động toàn cầu, hé lộ những con số thiệt hại khổng lồ của lực lượng đối phương và một hệ thống quản lý chiến tranh mang đậm tư duy của kỷ nguyên công nghệ số.
Kỷ nguyên thống trị của bầy đàn không người lái Vào ngày 23/6, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Mykhailo Fedorov, đã đưa ra một tuyên bố mang tính bước ngoặt về hiệu suất tác chiến của Lực lượng Phòng vệ Ukraine. Thông qua kênh truyền thông chính thức trên nền tảng Telegram, ông Fedorov công bố một con số kỷ lục: kể từ đầu năm cho đến nay, các đơn vị hệ thống không người lái của Ukraine đã đánh trúng hơn 800.000 mục tiêu xác thực của quân đội Nga. Đáng chú ý hơn cả, vị bộ trưởng này khẳng định rằng các thiết bị bay không người lái hiện đang đảm nhận và đóng góp tới hơn 90% tổng số lượng các cuộc tập kích vào phòng tuyến đối phương, một tỷ lệ áp đảo hoàn toàn so với các phương thức tác chiến thông thường.
Sự đa dạng của các mục tiêu bị tiêu diệt cho thấy UAV không còn chỉ là công cụ trinh sát mà đã trở thành những “sát thủ” đa nhiệm thực thụ. Theo báo cáo, danh sách các mục tiêu bị phá hủy trải dài từ sinh lực địch, các hệ thống phòng không đắt tiền, pháo binh truyền thống, hệ thống pháo phản lực bắn loạt (MLRS), cho đến các phương tiện vận tải hậu cần, sở chỉ huy đầu não, kho bãi đạn dược, các thiết bị tác chiến điện tử (EW) và thậm chí là cả các tổ hợp robot mặt đất (GRC) của đối phương. Bằng cách sử dụng chiến thuật “bầy đàn” với chi phí cực thấp, quân đội Ukraine đang thực hiện một chiến lược làm suy kiệt hệ thống tiềm lực quân sự của đối thủ một cách vô cùng bài bản và tàn khốc.
Cái giá phải trả về nhân mạng và sự im lặng từ Moscow Không chỉ gây ra những thiệt hại vật chất khổng lồ, chiến lược sử dụng UAV của Kiev còn để lại một cái giá cực kỳ đắt đỏ về mặt nhân mạng. Bộ trưởng Mykhailo Fedorov đã tiết lộ một con số thương vong gây bàng hoàng: chỉ tính riêng trong khoảng thời gian từ đầu năm đến nay, các đòn không kích bằng drone đã khiến khoảng 167.000 quân nhân của đối phương bị loại khỏi vòng chiến đấu hoặc phải chịu những vết thương nghiêm trọng.
Đặc biệt, bản báo cáo chỉ ra rằng tháng 5 vừa qua chính là thời điểm chiến thuật này đạt đến mức độ hiệu quả cao nhất. Trong vỏn vẹn 30 ngày của tháng 5, Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã thực hiện thành công các đòn đánh nhắm vào hơn 181.000 mục tiêu, trực tiếp loại khỏi vòng chiến đấu hoặc làm bị thương nặng 31.530 binh sĩ đối phương. Tính trung bình, mỗi ngày trôi qua có hàng ngàn mục tiêu và hàng trăm binh lính bị UAV định vị và tiêu diệt. Đứng trước những báo cáo thống kê chi tiết và những video bằng chứng được lan truyền rộng rãi từ phía Ukraine, giới chức quân sự và Bộ Quốc phòng Nga cho đến thời điểm hiện tại vẫn chọn cách giữ im lặng, chưa đưa ra bất kỳ bình luận hay xác nhận chính thức nào về tính xác thực của những tổn thất này.
“Game hóa” chiến tranh: Hệ thống tích điểm đổi vũ khí Bên cạnh những con số thống kê tàn khốc, điểm nhấn thu hút sự chú ý lớn nhất từ giới quan sát quân sự quốc tế chính là cách thức vận hành và quản lý nguồn lực cực kỳ sáng tạo của bộ máy quốc phòng Ukraine. Ông Fedorov đã tiết lộ một cơ chế mang tên “eBaliv” (điểm điện tử) – một hệ thống dường như được lấy cảm hứng từ các trò chơi điện tử trực tuyến nhưng lại đang được áp dụng vào môi trường chiến tranh sinh tử.
Cụ thể, đối với mỗi một lượt tập kích đánh trúng đích và được hệ thống ghi nhận, xác thực hình ảnh, các binh sĩ và đơn vị điều khiển UAV sẽ được hệ thống tự động thưởng một số điểm “eBaliv” tương ứng. Số điểm điện tử này không mang tính chất biểu trưng mà có giá trị quy đổi thực tế. Các binh sĩ có thể sử dụng số dư eBaliv của mình để truy cập vào nền tảng giao dịch nội bộ mang tên Brave1 Market. Tại đây, họ có thể tự do “mua sắm” và đổi lấy các trang thiết bị mới như drone thế hệ cao hơn, tổ hợp robot mặt đất, thiết bị tác chiến điện tử hay các linh kiện thay thế cần thiết.
Cơ chế “game hóa” này mang lại hai lợi ích chiến lược khổng lồ. Thứ nhất, nó tạo ra một động lực chiến đấu vô song, khuyến khích các binh sĩ tối ưu hóa độ chính xác trong từng đòn đánh. Thứ hai, hệ thống dữ liệu từ eBaliv cho phép giới chức chỉ huy nhìn thấy một bức tranh toàn cảnh minh bạch: công nghệ nào đang hiệu quả nhất, đơn vị nào đang có chiến thuật tốt nhất. Từ những dữ liệu thực tế trên chiến trường đó, quân đội Ukraine có thể nhanh chóng tổng hợp, tinh chỉnh và nhân rộng các giải pháp tác chiến ưu việt ra toàn quân. Thông qua sự kết hợp giữa công nghệ cao và tư duy quản trị hiện đại, Kiev đang thực thi triệt để mệnh lệnh của Tổng thống nhằm làm kiệt quệ đối phương trên cả ba mặt trận: trên không, trên mặt đất và trên không gian kinh tế.
