Cuộc xung đột tại Đông Âu đang bước sang một giai đoạn mới với những thay đổi mang tính căn bản trong tư duy tác chiến. Trong những phát ngôn mới nhất được công bố vào ngày đầu tháng 7, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi đã hé lộ một bức tranh toàn cảnh về chiến lược ứng phó của Kiev trước sức ép khổng lồ từ đối phương. Trọng tâm của sự chuyển dịch này không chỉ nằm ở việc phòng ngự trên các chiến hào mà là sự kết hợp khéo léo giữa các đòn giáng kinh tế, sự trỗi dậy của các tổ hợp không người lái và chiến dịch cắt đứt hoàn toàn mạng lưới hậu cần chiến lược của Moscow.
Ván cờ bất cân xứng và đòn giáng vào yết hầu kinh tế
Để mô tả về cục diện hiện tại, Đại tướng Syrskyi đã sử dụng hình ảnh của một ván cờ đầy thách thức, nơi quân đội Ukraine ngay từ đầu đã phải nhập cuộc với sự thiếu hụt nghiêm trọng về quân số và phương tiện so với đối thủ. Tuy nhiên, thay vì chấp nhận một cuộc chiến tiêu hao truyền thống, giới chức quân sự tại Kiev đã chủ động thay đổi cách tiếp cận, tìm cách xoay chuyển tình thế để thiết lập lại thế cân bằng. Điểm nhấn lớn nhất trong chiến thuật mới này là việc liên tục sử dụng lực lượng thiết bị bay không người lái để xuyên thủng hệ thống phòng không, nhắm thẳng vào các cơ sở khai thác dầu khí và hạ tầng năng lượng nằm sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga. Tổng tư lệnh Ukraine nhận định đây là phương thức hiệu quả nhất để buộc Moscow phải nếm trải những tác động trực tiếp của cuộc khủng hoảng, đồng thời bào mòn nguồn thu tài chính khổng lồ vốn được coi là huyết mạch nuôi dưỡng cỗ máy quân sự. Để phục vụ cho chiến lược này, bộ máy quân đội Ukraine đang tiến hành tái cơ cấu mạnh mẽ, nâng cấp quy mô các tiểu đoàn không người lái thành các trung đoàn chiến đấu độc lập nhằm gia tăng tối đa năng lực tác chiến phi đối xứng.
Ưu thế thông tin tình báo và chiến dịch cô lập hậu cần
Một yếu tố then chốt khác giúp lực lượng phòng vệ Ukraine trụ vững trước các đợt tấn công quy mô lớn chính là khả năng làm chủ không gian thông tin chiến trường. Ông Syrskyi khẳng định hệ thống chỉ huy của Kiev đang vận hành với tốc độ và chất lượng dữ liệu vượt trội, cho phép họ nhận được các báo cáo tình báo gần như theo thời gian thực để liên tục đánh giá bản đồ và xác định vị trí mục tiêu. Dựa trên ưu thế này, một chiến dịch diện rộng đang được triển khai nhằm làm tê liệt toàn bộ hệ thống hậu cần phía nam của đối phương, đặc biệt là nỗ lực cô lập bán đảo Crimea. Mục tiêu tối thượng của các đợt tập kích là phá vỡ các tuyến đường vận tải chiến lược, ngăn chặn triệt để dòng chảy binh lính, đạn dược và nhiên liệu đổ ra tiền tuyến. Bằng cách phá hủy các kho bãi tại các điểm trung chuyển tác chiến, quân đội Ukraine đang từng bước làm suy yếu khả năng duy trì hỏa lực của các nhóm tác chiến Nga, khiến đối phương rơi vào tình trạng cạn kiệt nguồn cung ngay giữa lúc giao tranh ác liệt nhất.
Cảnh giác trước các kịch bản rủi ro từ biên giới phía Bắc
Dù đang tập trung toàn lực cho các chiến dịch đánh phá hậu cần, giới chức quân sự Ukraine vẫn không lơ là trước những diễn biến phức tạp tại các mặt trận khác. Đánh giá về mối đe dọa tiềm tàng từ Belarus, một đồng minh thân cận của Nga trong khu vực, Đại tướng Syrskyi cho biết Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine luôn đặt mình trong trạng thái sẵn sàng cho những kịch bản tồi tệ nhất. Mặc dù vị tư lệnh này đánh giá thấp khả năng Belarus sẽ trực tiếp cho phép Moscow sử dụng lãnh thổ làm bàn đạp để mở lại một chiến dịch nhắm vào thủ đô Kiev, nhưng ông lại đặc biệt lưu ý đến một nguy cơ thực tế và nguy hiểm hơn. Đó là khả năng quân đội Nga sẽ mở một mũi tiến công mới từ vùng Bryansk băng qua biên giới để tiến vào khu vực Chernihiv ở phía bắc Ukraine. Một động thái mang tính chiến thuật như vậy sẽ ngay lập tức buộc Kiev phải rút bớt các đơn vị tinh nhuệ từ những mặt trận trọng yếu ở phía đông và phía nam để điều động lên phía bắc ứng cứu, qua đó làm giảm áp lực cho lực lượng Nga tại các điểm nóng giao tranh hiện tại.
