Cấu trúc an ninh tại sườn đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước những phép thử đầy rủi ro khi những tác động lan tỏa từ cuộc xung đột Đông Âu bắt đầu vượt ra ngoài biên giới. Trước tình trạng các thiết bị bay không người lái (UAV) của quân đội Ukraine liên tục đi lạc và rơi xuống lãnh thổ các quốc gia đồng minh, giới chức Estonia đã đưa ra một lập trường vô cùng cứng rắn. Bất chấp những rủi ro an ninh hiện hữu, Tallinn công khai bảo vệ các chiến dịch quân sự tầm xa của Kiev, coi những sự cố xâm phạm không phận này là một cái giá hoàn toàn có thể chấp nhận được trên bàn cờ địa chính trị.
Lập trường cứng rắn trước các sự cố rớt UAV
Trong một cuộc phỏng vấn thu hút nhiều sự chú ý với tờ Financial Times, Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna đã thẳng thắn bác bỏ mọi ý định gây sức ép nhằm buộc Ukraine phải thu hẹp quy mô các đòn tập kích. Phía Kiev nhiều lần lên tiếng giải thích rằng việc các UAV đi chệch quỹ đạo và bay vào không phận NATO chủ yếu là do bị hệ thống tác chiến điện tử dày đặc của Nga can thiệp và đánh lừa. Trước thực tế này, ông Tsahkna khẳng định dù không một quốc gia nào cảm thấy hài lòng khi có vật thể bay lạ rơi xuống lãnh thổ, nhưng Estonia tuyệt đối sẽ không yêu cầu đối tác phải dừng bước. Tuần trước, một vụ việc đáng báo động đã xảy ra khi một chiếc UAV mang theo đầu đạn nặng 5kg rơi thẳng xuống một khu vực nông thôn của Estonia. Sự cố này diễn ra ngay sau một cuộc khủng hoảng chính trị tại quốc gia láng giềng Latvia, nơi chính phủ đã phải đối mặt với nguy cơ sụp đổ trước những phản ứng dữ dội của dư luận về cách thức xử lý các loại đạn dược bay lạc. Dẫu vậy, người đứng đầu ngành ngoại giao Estonia vẫn giữ nguyên quan điểm, cho rằng các chiến dịch của Kiev đang phát huy hiệu quả to lớn trong việc làm gián đoạn hạ tầng năng lượng và đe dọa trực tiếp đến huyết mạch xuất khẩu dầu mỏ của Moscow qua ngả Biển Baltic.
Bác bỏ vai trò hòa giải và nguy cơ sứt mẻ khối đoàn kết
Không chỉ kiên quyết ủng hộ các đòn tập kích, Ngoại trưởng Estonia còn gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với cấu trúc chính trị nội khối châu Âu. Ông Tsahkna đặc biệt nhấn mạnh sự nguy hiểm nếu các chính phủ tại châu lục này cố gắng tự khoác lên mình vai trò trung gian hòa giải. Vị chính trị gia đánh giá những lời kêu gọi đàm phán từ phía Nga thực chất chỉ là một chiến thuật nhằm câu giờ và phá vỡ sự đoàn kết vững chắc của phương Tây. Theo góc nhìn của Tallinn, việc đứng ra làm trung gian sẽ buộc các quốc gia phải duy trì một lập trường trung lập hình thức. Sự trung lập khiên cưỡng này có thể trở thành một cái cớ hoàn hảo để một số chính phủ trong Liên minh châu Âu (EU) lợi dụng, qua đó công khai phản đối việc áp đặt các gói trừng phạt kinh tế cứng rắn hơn đối với Điện Kremlin. Ông mô tả hướng đi này là một con đường vô cùng nguy hiểm, có thể làm suy yếu toàn bộ nỗ lực gây áp lực tập thể mà phương Tây đã dày công xây dựng suốt thời gian qua.
Những lằn ranh đỏ và sự phủ nhận từ các nước Baltic
Những động thái ủng hộ mạnh mẽ từ phía Estonia và các nước vùng Baltic đã ngay lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ giới chức an ninh cấp cao của Liên bang Nga. Moscow liên tục phát đi những thông điệp răn đe, cáo buộc các quốc gia thành viên NATO đang bí mật cung cấp không phận để quân đội Ukraine làm bàn đạp triển khai các đòn tập kích. Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép rằng nếu các quốc gia vùng Baltic và Phần Lan thực sự mở không phận cho UAV Ukraine, Moscow sẽ bảo lưu quyền tự vệ và tiến hành các biện pháp đáp trả tương xứng. Phản bác lại những cáo buộc này, ông Tsahkna gọi các tuyên bố từ Điện Kremlin là hoàn toàn vô căn cứ. Theo các báo cáo độc lập, mặc dù các quốc gia vùng Baltic như Estonia, Latvia và Litva là những người ủng hộ nhiệt thành nhất của Kiev, cung cấp viện trợ quân sự và tình báo liên tục, nhưng họ vẫn duy trì một lằn ranh đỏ rõ ràng. Cho đến nay, các quốc gia này vẫn tuân thủ nguyên tắc đứng ngoài các hoạt động giao tranh trực tiếp và tuyệt đối không cho phép Ukraine sử dụng chủ quyền lãnh thổ của mình để nhắm mục tiêu vào đối phương.
