Cục diện đối đầu tại khu vực Đông Âu vừa bước sang một ngã rẽ hoàn toàn mới khi giới lãnh đạo Ukraine quyết định tung ra một chiến dịch quân sự và tình báo mang tính định chuẩn về mặt thời gian. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa chính thức phê duyệt một kế hoạch hành động đặc biệt dành cho Cơ quan An ninh Nhà nước Ukraine (SBU), kéo dài trong đúng 40 ngày, với mục tiêu tối thượng là gia tăng sức ép toàn diện lên Liên bang Nga. Động thái mang tính tối hậu thư này không chỉ cho thấy sự tự tin ngày càng lớn của Kiev trên thực địa mà còn phản ánh những toan tính địa chính trị sâu sắc trong bối cảnh các cường quốc phương Tây đang có những sự xoay trục mạnh mẽ về mặt chính sách.
Sự kiện châm ngòi cho chiến dịch đặc biệt này diễn ra trong khuôn khổ cuộc gặp cấp cao giữa Tổng thống Volodymyr Zelensky và Quyền Giám đốc SBU Yevhenii Khmara tại thủ đô Kiev vào ngày 25 tháng 6. Tại cuộc họp mang tính chất bản lề này, người đứng đầu SBU đã trình bày một bản báo cáo chi tiết về các kế hoạch trừng phạt trong trung hạn và dài hạn, đồng thời tổng kết những thành tựu mà cơ quan an ninh này đã đạt được trong thời gian qua. Dựa trên những cơ sở thực tiễn đó, người đứng đầu nhà nước Ukraine đã chính thức bật đèn xanh cho một chiến dịch gây ảnh hưởng quy mô lớn, kéo dài liên tục trong 40 ngày đêm. Mặc dù các thông tin chi tiết về chiến thuật và mục tiêu cụ thể của chiến dịch này được giữ kín tuyệt đối, nhưng những tuyên bố khen ngợi từ phía Tổng thống đã hé lộ phần nào tính chất khốc liệt của nó. Ông Zelensky đặc biệt biểu dương lực lượng đặc nhiệm Alpha tinh nhuệ trực thuộc SBU vì những chiến công vang dội trong việc vô hiệu hóa nhân sự cấp cao và phá hủy các trang thiết bị kỹ thuật của lực lượng đối phương.
Nhìn lại bức tranh toàn cảnh trong những tuần qua, có thể thấy rõ chiến lược gây áp lực của Ukraine đang được triển khai một cách vô cùng bài bản. Lực lượng phòng vệ của Kiev không còn bị giới hạn trong các cuộc giao tranh tại chiến hào mà đã chủ động vươn tầm tác chiến, giáng những đòn đánh mang tính hủy diệt vào hệ thống hậu cần và cơ sở hạ tầng năng lượng của đối phương. Các cuộc tập kích quy mô lớn bằng thiết bị bay không người lái nhắm thẳng vào bán đảo Crimea và thậm chí là khu vực thủ đô Moscow đã làm suy giảm nghiêm trọng cảm giác an toàn tại hậu phương Nga. Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng, trong nhiều tháng liên tiếp, SBU đã thể hiện một hiệu suất tác chiến đáng kinh ngạc, sử dụng đa dạng các loại máy bay không người lái để bảo vệ vững chắc các cứ điểm của Ukraine trên tiền tuyến, qua đó trực tiếp làm chậm lại đáng kể đà tiến công của quân đội Nga.
Chiến dịch 40 ngày này không chỉ là một nỗ lực quân sự đơn thuần mà còn mang đậm dấu ấn của sự phối hợp địa chính trị từ phương Tây. Những thành công liên tiếp của Ukraine trên chiến trường đã thực sự tạo ra một ấn tượng mạnh mẽ đối với giới chức lãnh đạo tại Washington. Theo tiết lộ từ một quan chức cấp cao của chính quyền Kiev với tờ Kyiv Independent, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những thông điệp bí mật, thúc giục ông Zelensky phải hành động một cách quyết liệt và mạnh mẽ hơn nữa nhằm chống lại các lực lượng Nga. Sự bật đèn xanh và hậu thuẫn ngầm từ người đứng đầu Nhà Trắng được xem là một liều thuốc tinh thần khổng lồ, tạo tiền đề để giới chức tình báo và quân sự Ukraine tự tin thiết lập một khoảng thời gian 40 ngày mang tính quyết định nhằm xoay chuyển cục diện trên bàn cờ quân sự.
Tuy nhiên, mọi nỗ lực gây sức ép trên thực địa cuối cùng đều nhằm mục đích tạo lợi thế trên bàn đàm phán ngoại giao, nơi mà sự bế tắc vẫn đang bao trùm. Ở thời điểm hiện tại, Tổng thống Zelensky đang liên tục thúc giục Tổng thống Nga Vladimir Putin tiến hành một cuộc gặp mặt trực tiếp để đàm phán về một nền hòa bình lâu dài. Đáp lại những lời kêu gọi này, Điện Kremlin vẫn duy trì một lập trường vô cùng cứng rắn. Phía Nga tuyên bố rằng cánh cửa tới Moscow luôn rộng mở đối với ông Zelensky, nhưng bất kỳ cuộc đàm phán nào cũng phải được tiến hành dựa trên cơ sở của cái gọi là “Thỏa thuận Alaska” đã được thống nhất với Mỹ. Điểm mấu chốt và cũng là trở ngại lớn nhất trong yêu cầu của Nga là việc quân đội Ukraine phải chấp nhận rút lui hoàn toàn khỏi vùng lãnh thổ Donbass. Khoảng cách quá lớn trong các điều kiện đàm phán cho thấy chiến dịch 40 ngày sắp tới của SBU sẽ là một phép thử cực đại, quyết định liệu áp lực quân sự có đủ sức bẻ gãy những lằn ranh đỏ về mặt ngoại giao hay cuộc xung đột sẽ tiếp tục chìm sâu vào một vòng xoáy đối đầu không hồi kết.
