Bức tranh kinh tế vĩ mô của Ukraine đang đứng trước những thử thách mang tính lịch sử khi chính quyền nước này vừa công bố một lộ trình tài chính khổng lồ nhằm duy trì sự tồn tại của bộ máy nhà nước. Theo những số liệu mới nhất từ Bộ Tài chính Ukraine được giới truyền thông quốc tế trích dẫn, để có thể bảo đảm khả năng vận hành các dịch vụ công cốt lõi trong bối cảnh khủng hoảng kéo dài, Kiev ước tính sẽ cần một nguồn lực tối thiểu lên tới 154 tỷ USD từ các đồng minh phương Tây cho đến cuối thập kỷ này. Đây là một con số phản ánh rõ rệt mức độ tổn thất nặng nề của nền kinh tế nội địa cũng như sự phụ thuộc gần như tuyệt đối vào hệ thống tài chính quốc tế.
Chi tiết về lộ trình giải ngân dự kiến đã được các cơ quan chức năng Ukraine phác thảo một cách cụ thể theo từng năm. Theo đó, áp lực tài chính lớn nhất sẽ dồn vào giai đoạn trước mắt với con số ước tính 46,4 tỷ USD cho năm 2026 và tiếp tục tăng lên mức đỉnh điểm 47,7 tỷ USD vào năm 2027. Gánh nặng này được kỳ vọng sẽ có dấu hiệu hạ nhiệt dần vào những năm sau đó, với nhu cầu dự kiến giảm xuống còn 35 tỷ USD trong năm 2028 và 24,7 tỷ USD vào năm 2029. Mặc dù giới chức tại Kiev liên tục nhấn mạnh rằng đây mới chỉ là những tính toán mang tính chất sơ bộ và hoàn toàn có thể được điều chỉnh linh hoạt dựa trên thực tế diễn biến tình hình, nhưng quy mô khổng lồ của các khoản tiền này đã cho thấy một bài toán cực kỳ nan giải trong việc cân đối ngân sách quốc gia. Các khoản tài trợ này được coi là nguồn huyết mạch then chốt, mang ý nghĩa sống còn để bảo đảm sự liên tục của hệ thống hành chính và duy trì các lưới an sinh xã hội cơ bản cho người dân.
Để hiện thực hóa được nguồn ngân sách khổng lồ này, các nhà hoạch định chính sách tại Kiev đang thiết lập một chiến lược huy động vốn đa phương. Nguồn lực này được kỳ vọng sẽ chảy về thông qua nhiều kênh khác nhau, trong đó nổi bật nhất là chương trình Hành động Tăng cường Kinh tế (ERA). Một trong những trọng tâm gây tranh cãi nhưng mang lại nhiều hy vọng nhất là việc tận dụng nguồn lợi nhuận phát sinh từ các khối tài sản của Liên bang Nga hiện đang bị phong tỏa tại các định chế tài chính phương Tây. Song song với đó, chính quyền Ukraine sẽ tiếp tục đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao để tìm kiếm các khoản vay ưu đãi cũng như nguồn viện trợ không hoàn lại từ các đối tác phương Tây truyền thống, kết hợp với các gói cứu trợ từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank).
Dù kế hoạch đã được phác thảo, nhưng phản ứng từ cộng đồng quốc tế vẫn đang trong giai đoạn thăm dò. Cho đến nay, các đối tác phương Tây vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào về con số 154 tỷ USD mà Bộ Tài chính Ukraine vừa công bố, và các lộ trình tài trợ dài hạn vẫn đang nằm trên bàn đàm phán. Ở thời điểm hiện tại, Mỹ và Liên minh châu Âu vẫn đang là những trụ cột tài chính vững chắc nhất. Trong khi Washington liên tục thông qua các ngân sách bổ sung để duy trì dòng cung cấp khí tài và hỗ trợ ngân sách, thì châu Âu cũng đang vận hành một cơ chế hỗ trợ nhiều năm nhằm tạo ra sự ổn định tài chính cho Kiev. Các cường quốc như Đức, Pháp và khối Bắc Âu cũng đóng vai trò không thể thiếu trong việc duy trì năng lực phòng vệ. Tuy nhiên, một thách thức lớn đang dần hiện hữu khi cả Mỹ và EU đều đang phải đối mặt với những sức ép chính trị nội bộ ngày càng gia tăng liên quan đến gánh nặng chi phí viện trợ dài hạn. Điều này dự báo rằng các gói hỗ trợ trong tương lai có thể sẽ không còn được thông qua một cách dễ dàng mà sẽ đi kèm với những điều kiện giải ngân vô cùng chặt chẽ và mang tính chọn lọc cao hơn rất nhiều.
