Cục diện tại khu vực Đông Âu đang ghi nhận sự chuyển dịch chiến thuật rõ rệt khi các bên tham chiến ngày càng tập trung vào việc làm gián đoạn hệ thống hậu cần và chuỗi cung ứng năng lượng của đối phương. Những thông tin mới nhất từ cơ quan tình báo Ukraine về hoạt động của các đơn vị đặc nhiệm, kết hợp với các báo cáo về sự biến động trên thị trường nhiên liệu nội địa của Nga, đang cung cấp một cái nhìn toàn cảnh về chiến lược tiêu hao nguồn lực đang được triển khai trên thực địa.
Hoạt động của lực lượng đặc nhiệm và chiến lược cắt đứt hậu cần
Vào ngày 17/6, Cơ quan Tình báo Quân sự Ukraine (HUR) đã chính thức công bố các dữ liệu hình ảnh và báo cáo liên quan đến một chiến dịch quân sự kéo dài nhằm vào mạng lưới hậu cần của lực lượng vũ trang Liên bang Nga. Theo thông cáo từ HUR, các hoạt động này được thực thi bởi một đơn vị đặc nhiệm có tên gọi Prymary (hay còn được biết đến với tên gọi “Những Bóng Ma”).
Mục tiêu trọng tâm của đơn vị Prymary được xác định là các điểm tập kết nhiên liệu, kho chứa đạn dược, phương tiện vận tải và các cơ sở lưu trữ nguồn tiếp tế chuyên dụng dành cho lực lượng Nga đang đồn trú tại các vùng lãnh thổ do Moscow kiểm soát. Cơ quan Tình báo Quân sự Ukraine khẳng định rằng các đợt triển khai này đã vô hiệu hóa thành công nhiều trang thiết bị quân sự và cơ sở vật chất ngay trước khi chúng được điều động ra tiền tuyến.
Dưới góc độ phân tích quân sự, các chiến dịch loại này đóng vai trò then chốt trong việc làm gián đoạn các tuyến vận tải huyết mạch. HUR đánh giá rằng sự can thiệp của đơn vị Prymary đã trực tiếp làm chậm trễ tiến độ triển khai lực lượng dự bị và làm suy giảm năng lực duy trì cường độ tác chiến của đối phương. Mặc dù các đoàn xe vận tải quân sự có xu hướng thay đổi tuyến đường, phân tán nguồn lực hoặc áp dụng các biện pháp ngụy trang để che giấu hoạt động, HUR tuyên bố đơn vị đặc nhiệm của họ vẫn duy trì khả năng xác định và nhắm mục tiêu vào các mắt xích hậu cần quan trọng nhất. Tính đến hiện tại, các địa điểm cụ thể diễn ra những hoạt động này chưa được công bố chi tiết và mức độ thiệt hại thực tế vẫn đang chờ sự xác minh từ các tổ chức đánh giá độc lập.
“Trừng phạt tầm xa” và các mục tiêu hạ tầng năng lượng
Song song với các hoạt động can thiệp trực tiếp trên bộ, chính quyền Kiev đã liên tục đẩy mạnh một chiến lược tổng thể được họ định danh là “các biện pháp trừng phạt tầm xa”. Khái niệm này chủ yếu ám chỉ việc sử dụng các thiết bị bay không người lái (UAV) có tầm hoạt động lớn để nhắm vào nền công nghiệp dầu mỏ và các cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu nằm sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga. Mục đích của chiến lược này là làm suy giảm nguồn thu tài chính và hạn chế khả năng cung ứng năng lượng cho các hoạt động quân sự.
Trong khuôn khổ chiến lược này, hàng loạt các cơ sở lọc hóa dầu mang tính chiến lược của Nga đã ghi nhận các sự cố an ninh trong thời gian gần đây:
| Khu vực / Địa điểm | Đánh giá tính chất mục tiêu | Báo cáo chi tiết về tình hình sự kiện |
| Vùng Krasnodar | Kho chứa dầu địa phương | Ban chỉ huy tác chiến khu vực xác nhận các mảnh vỡ UAV đã gây ra hỏa hoạn tại kho dầu thuộc khu vực làng Poltavskaya. |
| Thủ đô Moscow | Nhà máy lọc dầu lớn nhất | Chính quyền thành phố thông báo đã đánh chặn 35 UAV hướng về thủ đô trong vòng hai giờ, một số báo cáo ghi nhận hỏa hoạn tại khu vực nhà máy. |
| Nizhnekamsk | Nhà máy Taneco và TAIF-NK | Hai cơ sở này được đánh giá là những tài sản chiến lược của nền công nghiệp lọc dầu Nga, ghi nhận sự xuất hiện của UAV trong các hoạt động tập kích. |
| Miền Nam nước Nga | Tổ hợp trung chuyển hydrocarbon | Các hoạt động quân sự được thiết kế nhằm vô hiệu hóa cơ sở hạ tầng nhiên liệu và hệ thống phòng không bảo vệ khu vực. |
Sự gia tăng tần suất và quy mô của các chiến dịch sử dụng UAV cho thấy một sự thay đổi trong phương thức tiếp cận của Ukraine, chuyển từ việc phòng ngự thụ động sang việc chủ động tạo áp lực lên các trung tâm kinh tế và công nghiệp cốt lõi của đối phương.
Tác động và sự biến động trên thị trường nhiên liệu nội địa
Những hệ lụy từ việc cơ sở hạ tầng lọc hóa dầu liên tục bị gián đoạn hoạt động đã bắt đầu phản ánh rõ nét lên thị trường cung ứng năng lượng nội địa của Nga. Việc các nhà máy phải tạm ngừng hoạt động để khắc phục sự cố hoặc tăng cường các biện pháp phòng vệ đã trực tiếp làm giảm sản lượng nhiên liệu tinh chế, dẫn đến tình trạng khan hiếm nguồn cung cục bộ tại nhiều khu vực.
Theo các báo cáo thị trường gần đây, một số tập đoàn năng lượng lớn của Nga đã bắt đầu áp dụng các chính sách phân phối mang tính chất kiểm soát. Cụ thể, Tập đoàn Rosneft được cho là đã thiết lập hạn mức cung cấp nhiên liệu ở mức 90 lít cho mỗi phương tiện hoặc mỗi thùng chứa trong một lần giao dịch. Tương tự, hãng năng lượng Lukoil cũng đã áp dụng mức giới hạn 100 lít cho mỗi giao dịch bán lẻ. Động thái này được xem là một biện pháp kỹ thuật nhằm duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng trong bối cảnh nguồn cung có dấu hiệu thắt chặt.
Những biến động về nguồn cung này không chỉ giới hạn ở các khu vực giáp ranh vùng chiến sự. Các báo cáo độc lập ghi nhận tình trạng thiếu hụt nhiên liệu đã xuất hiện trên khắp bán đảo Crimea và bắt đầu lan rộng đến các trung tâm kinh tế lớn như thủ đô Moscow và thành phố St. Petersburg. Sự gián đoạn này là một hệ quả trực tiếp từ việc hệ thống hậu cần và vận tải hydrocarbon bị ảnh hưởng, đặt ra một bài toán quản trị kinh tế phức tạp đối với giới chức quản lý nhà nước Nga trong việc duy trì sự ổn định xã hội và đảm bảo nguồn lực cho các chiến dịch tương lai.
