Tôi mệt mỏi vì mẹ chồng luôn tỏ ra đạo đức nhưng âm thầm hạ thấp con dâu
Tôi đứng chết lặng sau cánh cửa gỗ khép hờ, chiếc điện thoại trên tay suýt chút nữa rơi xuống sàn khi nghe rõ mồn một giọng nói ngọt ngào, từ tốn hằng ngày của bà nội chồng – người mà cả khu phố này vẫn gọi là “Phật sống” – đang rít lên từng hồi cay nghiệt với đám họ hàng trong buổi giỗ tổ.
Mẹ chồng tôi, bà Lan, là một người phụ nữ có gương mặt phúc hậu, lúc nào cũng áo lam đi chùa, miệng niệm Nam mô, tay phát gạo từ thiện. Nhưng chỉ có tôi – đứa con dâu đã sống chung với bà 5 năm qua – mới thấu hiểu cái “năng lượng” kinh hoàng ấy tiêu tốn tâm lực của mình đến nhường nào.
Tôi và Minh là đồng nghiệp, yêu nhau rồi cưới. Ngày cưới, bà Lan cười hiền hậu bảo: “Vàng cưới con cứ đưa mẹ giữ, mẹ cất hũ gạo cho chắc, sau này mua nhà mẹ đưa lại”. Tin lời, tôi giao hết. Tôi đâu biết rằng, số vàng ấy thực chất là tiền Minh vay ngân hàng để làm đẹp mặt cha mẹ, vậy mà bà cầm lấy như thể đó là chiến lợi phẩm.
Cơn ác mộng thực sự bắt đầu khi bà Lan tung tin khắp họ hàng rằng tôi là đứa con dâu “đào mỏ”. Bà rỉ tai Minh: “Thằng Minh tỉnh lại đi, con Hà nó cứ thúc giục mẹ chia đất, đòi đứng tên sổ đỏ đấy. Nó chưa gì đã muốn tống cổ cái già này ra đường rồi”. Những lời đâm thọc ấy khiến Minh từ một người chồng yêu thương trở nên lầm lì, nghi hoặc. Những bữa cơm gia đình vốn ấm cúng bỗng chốc biến thành chiến trường của sự im lặng và những cái liếc mắt sắc lẹm. Đã có lúc, lá đơn ly hôn đã nằm sẵn trong ngăn kéo, chỉ chờ một chữ ký là dấu chấm hết cho cuộc hôn nhân 5 năm.
Bà Lan có một cô con gái cưng tên Tú. Mỗi lần Tú về nhà, bà lại oang oang: “Con gái mẹ giỏi, giàu có nên về nhà chồng không ai dám khi dễ, tiếng nói có trọng lượng hẳn”. Đó là cái tát gián tiếp vào gia cảnh nghèo khó của tôi. Bà khao khát con gái mình phải thâu tóm hết tài sản bên thông gia, nhưng với tôi – đứa con dâu đang trực tiếp phụng dưỡng bà – bà lại canh chừng như canh kẻ trộm.
Sự đạo đức giả ấy lên đến đỉnh điểm trong cách bà soi xét việc bếp núc. Nấu bát canh chua, bà bảo: “Nước nhiều thế này là lãng phí, định uống thay cơm à?”. Nhưng khi tôi bớt nước lại, bà lại mắng: “Đồ ăn nhiều thế này định ăn cho lút đầu lút óc à?”. Tôi làm gì cũng sai, nói gì cũng bị bà bẻ cong ý nghĩa rồi đi kể xấu với hàng xóm. Trước mặt khách, bà nắm tay tôi: “Con dâu tôi hiền lắm”. Sau lưng, bà lại than thở: “Nó lạm quyền, nó coi khinh cái nhà này”.
Mọi chuyện chỉ thực sự bùng nổ khi vợ chồng tôi quyết định xin lại vàng để ra riêng. Bà Lan lồng lộn lên như người mất trí, bà khóc lóc giữa sân rêu rao tôi là đứa bất hiếu, ép mẹ già vào đường cùng. Nhưng bà lại không muốn chúng tôi đi, vì bà cần người “hương khói” – hay đúng hơn là cần một nô lệ cảm xúc để bà trút giận.
Bước ngoặt xảy ra vào ngày tân gia của chúng tôi sau một năm nỗ lực tách ra sống riêng. Giữa bữa tiệc, một người họ hàng say rượu đã vỗ vai bà Lan cười khẩy: “Thôi bà Lan ạ, con dâu nó có nhà riêng rồi, bà bớt ‘cà chớn’ đi, đừng diễn kịch nữa, cả họ này ai chẳng biết tính bà”. Lúc đó, gương mặt “đạo đức” của bà bỗng chốc cứng đờ, tím tái. Hóa ra, những lời nói xấu sau lưng của bà không hề giúp bà cao đẹp hơn, mà chỉ biến bà thành trò cười trong mắt những người tinh tường.
Hiện tại, sau một năm sống riêng, cuộc sống của vợ chồng tôi đã hồi sinh. Minh đã hiểu ra sự thật và bù đắp cho tôi rất nhiều. Bà Lan, có lẽ sau cú sốc bị “vạch mặt” giữa đám đông, đã bắt đầu tiết chế lại. Bà vẫn yêu thương các cháu, vẫn sang chăm nom mỗi khi tôi ở cữ hay nhà có việc – đó là mặt tốt hiếm hoi mà tôi vẫn luôn trân trọng ghi nhận.
Tôi học được cách sống “công nghiệp” hơn với mẹ chồng: Kính trọng nhưng giữ khoảng cách. Tôi không còn để những lời nói bóng gió của bà xâm chiếm tâm hồn mình nữa. Khi bà nói về tiền bạc, tôi mỉm cười im lặng. Khi bà bắt lỗi, tôi dạ vâng rồi để ngoài tai.
Màn kịch của bà vẫn có thể tiếp diễn, chiếc áo lam bà mặc vẫn có thể rất đẹp, nhưng nó không còn quyền năng làm tổn thương tôi. Tôi nhận ra rằng, cách trả thù ngọt ngào nhất đối với một người mẹ chồng đạo đức giả chính là sống thật hạnh phúc, thật rạng rỡ và độc lập. Mẹ chồng không cần phải yêu thương tôi, chỉ cần bà hiểu rằng: Tôi là chủ nhân của cuộc đời mình, và không một “vở kịch” nào có thể đánh gục được sự chân thành và bản lĩnh của người phụ nữ biết giá trị của bản thân.
