Bức tranh kinh tế tài chính của Ukraine đang đứng trước những thách thức mang tính lịch sử khi chính quyền nước này vừa công bố một bản lộ trình tìm kiếm nguồn vốn khổng lồ nhằm bảo đảm khả năng duy trì hoạt động trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Đông Âu vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp. Theo những đánh giá và tính toán mới nhất, để bộ máy hành chính nhà nước có thể vận hành ổn định và không bị đổ vỡ từ nay cho đến cuối thập kỷ, cụ thể là năm 2030, quốc gia này đang đặt kỳ vọng sẽ nhận được một khoản hỗ trợ tài chính tối thiểu lên tới 154 tỷ USD từ các đồng minh và đối tác phương Tây. Sự phụ thuộc sâu sắc vào nguồn lực bên ngoài này cho thấy những tổn thất nặng nề mà nền kinh tế sở tại đang phải gánh chịu, buộc họ phải liên tục tìm kiếm các giải pháp mang tính dài hạn.
Chi tiết về kế hoạch giải ngân đã được Bộ Tài chính Ukraine phác thảo dựa trên các nhu cầu duy trì an sinh và hành chính cấp thiết của từng năm. Theo bản báo cáo được hãng thông tấn TASS trích dẫn vào ngày 28 tháng 6, chỉ tính riêng trong năm 2026, Kiev ước tính sẽ cần một khoản tiền khổng lồ lên tới 46,4 tỷ USD để trang trải các chi phí duy trì hoạt động cốt lõi của chính phủ. Áp lực tài chính này được dự báo sẽ tiếp tục neo ở mức rất cao với 47,7 tỷ USD vào năm 2027, trước khi được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt và giảm dần xuống còn 35 tỷ USD cho năm 2028 và 24,7 tỷ USD vào năm 2029. Dù giới chức nước này liên tục nhấn mạnh đây mới chỉ là những con số ước tính sơ bộ và hoàn toàn có thể được điều chỉnh linh hoạt tùy thuộc vào tình hình thực địa, nhưng quy mô khổng lồ của các khoản tiền này đã phản ánh một thực tế không thể chối cãi rằng nền kinh tế Ukraine sẽ cần rất nhiều năm để có thể phục hồi và tiến tới tự chủ trở lại.
Để hiện thực hóa được nguồn ngân sách khổng lồ này, chính quyền Kiev đang đặt nhiều kỳ vọng vào việc triển khai chương trình Hành động phục hồi kinh tế (ERA). Một trong những trọng tâm cốt lõi của chương trình này là việc tìm kiếm cơ sở pháp lý và sự đồng thuận quốc tế để sử dụng nguồn thu phát sinh từ các khối tài sản của Nga hiện đang bị phong tỏa tại các định chế tài chính phương Tây. Kết hợp với đó, Ukraine sẽ tiếp tục đẩy mạnh các vòng đàm phán để nhận về các khoản vay ưu đãi cũng như các nguồn viện trợ không hoàn lại từ các quốc gia đồng minh, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB). Trong một động thái mang tính khích lệ chiến lược, vào ngày 25 tháng 6 vừa qua, Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức giải ngân đợt đầu tiên trị giá hơn 3 tỷ euro. Đây là một phần quan trọng nằm trong gói tín dụng vĩ mô quy mô lớn trị giá 90 tỷ euro đã được khối này thông qua vào tháng 4, nhằm mục đích trực tiếp hỗ trợ Kiev cân đối ngân sách quốc gia và nâng cao năng lực phòng vệ toàn diện.
Sự kiện giải ngân mang tính bước ngoặt này đã được Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), bà Ursula von der Leyen, chính thức công bố tại hội nghị tái thiết Ukraine vừa được tổ chức tại thành phố Gdansk của Ba Lan. Vị lãnh đạo châu Âu này nhấn mạnh rằng khối liên minh đang thể hiện cam kết gắn bó dài hạn thông qua việc chuyển khoản hỗ trợ tài chính vĩ mô trị giá 3,2 tỷ euro. Đáng chú ý hơn, bà cũng tiết lộ kế hoạch sẽ tiếp tục giải ngân thêm 6 tỷ euro trong thời gian sắp tới nhằm mục đích cụ thể là phục vụ dây chuyền sản xuất thiết bị bay không người lái nội địa. Theo những thống kê tổng hợp từ giới chức châu Âu, kể từ khi cuộc khủng hoảng bùng phát vào tháng 2 năm 2022, toàn bộ khối EU cùng các quốc gia thành viên đã huy động được một nguồn lực chưa từng có lên tới khoảng 200 tỷ euro để hỗ trợ kinh tế, tài chính và quân sự cho Ukraine. Đáp lại những cam kết vững chắc này, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko đã bày tỏ sự tri ân sâu sắc, đồng thời khẳng định bộ máy điều hành tại Kiev đang nỗ lực hết sức để thực hiện các biện pháp thích ứng, bảo đảm huyết mạch kinh tế vẫn có thể lưu thông giữa muôn vàn khó khăn của một cuộc chiến tranh tiêu hao kéo dài.
