Rạng sáng 15/6, vụ việc một tài xế bị nhân viên bảo vệ chém trọng thương tại khu vực hầm gửi xe chung cư New Horizon (số 87 Lĩnh Nam, phường Vĩnh Tuy, TP Hà Nội) chỉ vì 160.000 đồng tiền phí đã gây rúng động dư luận. Tuy nhiên, đằng sau sự việc mang tính chất vi phạm pháp luật nghiêm trọng này không chỉ là một phút bốc đồng cá nhân. Nó đã trực tiếp làm “giọt nước tràn ly”, phơi bày những bất ổn âm ỉ, sự chồng chéo trong khâu vận hành và nỗi bất an thường trực của hàng nghìn cư dân sinh sống tại dự án này trong suốt nhiều năm qua.
Đêm kinh hoàng dưới hầm gửi xe và nhát chém từ 160.000 đồng Sự bình yên của khu dân cư New Horizon đã bị xé toạc vào rạng sáng ngày 15/6. Từ khu vực cửa hầm gửi xe, nhiều tiếng la hét thất thanh, tiếng van xin và kêu cứu liên tục vang lên khiến những người chứng kiến không khỏi bàng hoàng. Tại hiện trường, một nam tài xế nằm gục trên vũng máu với vết chém rách toạc trên trán cùng nhiều thương tích khác trên cơ thể. Cùng lúc đó, một người đàn ông khác trong trạng thái hoảng loạn tột độ đang tìm cách tháo chạy trước sự truy đuổi và lưỡi dao oan nghiệt của nam nhân viên bảo vệ có tên là Minh.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự việc kinh hoàng này được xác định xuất phát từ một mâu thuẫn tưởng chừng rất nhỏ gọn: 160.000 đồng tiền phí đỗ xe ô tô cho khoảng thời gian lưu lại hơn 3 giờ đồng hồ. Ngay sau khi sự việc xảy ra, lực lượng chức năng đã khẩn trương có mặt, tiến hành tạm giữ ba người có liên quan và đang ráo riết truy bắt đối tượng Minh. Mặc dù vụ việc đang được cơ quan công an thụ lý, nhưng nó đã lập tức thổi bùng lên một làn sóng phẫn nộ và lo âu tột độ trong cộng đồng cư dân. Hàng loạt bài đăng, bình luận trên các nhóm kín mạng xã hội liên tục xuất hiện, phản ánh sự bức xúc về thái độ côn đồ, manh động của đội ngũ an ninh – những người vốn dĩ được trả lương để bảo vệ họ.
Căn nguyên từ sự chồng chéo trong mô hình “quản lý kép” Để lý giải vì sao một khu chung cư quy mô lớn lại để xảy ra những lỗ hổng an ninh nghiêm trọng và cách hành xử thiếu chuẩn mực của bảo vệ, cần phải nhìn sâu vào cấu trúc vận hành của tòa nhà. Theo thông tin từ Ban quản trị (BQT) chung cư, New Horizon hiện đang tồn tại một mô hình quản lý chồng chéo, có sự phân mảnh rõ rệt giữa cư dân và chủ đầu tư.
Cụ thể, dự án này hiện có đến 2 ban quản lý và thuê 2 đội bảo vệ hoạt động hoàn toàn độc lập với nhau. Trong đó, một Ban quản lý do BQT (đại diện cho tiếng nói cư dân) trực tiếp thuê, mang trọng trách đảm bảo an ninh, an toàn cho khu vực căn hộ và các tuyến đường nội bộ trên mặt đất. Ngược lại, phía chủ đầu tư lại tự ý thuê một lực lượng bảo vệ riêng biệt để nắm quyền kiểm soát và quản lý toàn bộ 2 tầng hầm gửi xe.
Sự phân chia ranh giới này vô hình trung tạo ra một môi trường quản lý thiếu đồng nhất. Lực lượng bảo vệ dưới hầm không chịu sự giám sát trực tiếp từ BQT. Do đó, cư dân dù là người đóng phí dịch vụ nhưng lại không có quyền đánh giá, can thiệp hay yêu cầu chấn chỉnh đối với thái độ phục vụ của những nhân sự đang trực tiếp làm việc tại khu vực hầm xe.
Lực lượng bảo vệ hay “nỗi ám ảnh” của cư dân? Sự manh động của bảo vệ hầm xe thực chất không phải là vấn đề mới phát sinh. Trao đổi với báo chí, ông Phạm Khánh Hưng, Tổ trưởng tổ dân phố, thẳng thắn nhận định: Lực lượng bảo vệ được thuê về bản chất là để phục vụ, hỗ trợ cư dân. Tuy nhiên, thay vì làm đúng chức năng nhiệm vụ, nhiều nhân viên tại đây lại cố tình ăn mặc hầm hố, tạo ra một bầu không khí áp đặt, trấn áp, khiến người dân luôn trong tâm thế e ngại mỗi khi muốn lên tiếng góp ý.
Nỗi bức xúc này được củng cố bởi chia sẻ từ chị H., một cư dân gắn bó với New Horizon từ những ngày đầu dự án bàn giao. Chị H. cho biết, thái độ ứng xử của bảo vệ dưới hầm nhiều khi rất không phù hợp. Trong những tình huống như thẻ xe bị lỗi hệ thống, thay vì nhận được sự hỗ trợ, cư dân lại phải hứng chịu những lời quát tháo, nói năng khó nghe. Đáng buồn hơn, văn hóa ứng xử ở đây dường như bị bóp méo: người nào có thái độ cứng rắn thì bảo vệ im lặng, còn cư dân nào hiền lành thì rất dễ bị bắt nạt. Một cư dân khác cũng chia sẻ trải nghiệm tồi tệ khi vô tình đỗ xe sai quy định do không nắm rõ thông tin, thay vì được hướng dẫn văn minh, người này lại bị xua đuổi bằng những lời lẽ thô lỗ, hằn học.
Những vết nứt âm ỉ và lịch sử xô xát trong quá khứ Nỗi lo sợ của cư dân New Horizon hoàn toàn có cơ sở khi nhìn lại chuỗi lịch sử phức tạp tại dự án này. Chính bản thân chị H. từng là nạn nhân của sự bạo lực khi liên tục lên tiếng bảo vệ quyền lợi cư dân. Chị kể lại, trong một lần cư dân tập trung xuống khu vực văn phòng ban quản lý để đối thoại, một người phụ nữ lạ mặt đã bất ngờ xuất hiện, cố tình gây sự và trực tiếp hành hung chị.
Đỉnh điểm của sự bất ổn từng diễn ra vào khoảng năm 2021, khi chung cư rơi vào trạng thái căng thẳng cực độ giữa cư dân và phía chủ đầu tư. Ông Hưng nhớ lại, thời điểm đó, chủ đầu tư đã thuê một nhóm người xuất hiện tại tòa nhà với cách ăn mặc và hành xử vô cùng phản cảm, tạo áp lực nặng nề lên tâm lý cư dân. Sự việc leo thang khi nhóm người do chủ đầu tư thuê đã xảy ra xô xát trực tiếp với lực lượng bảo vệ của tòa nhà. Một đội trưởng an ninh khi đó đã bị đánh trọng thương, phải đến bệnh viện kiểm tra và làm việc với cơ quan công an.
Vụ việc tài xế bị chém trọng thương rạng sáng 15/6 chính là hồi chuông báo động đỏ cho công tác quản lý tại chung cư New Horizon. Đã đến lúc các bên liên quan, đặc biệt là chủ đầu tư và các cơ quan chức năng, cần phải ngồi lại để rà soát toàn diện công tác tuyển chọn, đào tạo và quản lý lực lượng an ninh. Một khu chung cư văn minh không thể tồn tại những “lãnh địa riêng” với cách hành xử côn đồ, và bảo vệ phải thực sự là những người mang lại sự bình yên, thay vì biến thành những bóng ma gieo rắc sự sợ hãi cho người dân mỗi ngày.
