Cục diện xung đột tại Đông Âu đang ghi nhận những nấc thang leo thang mới khi thủ đô Moscow của Liên bang Nga vừa trải qua một đợt tập kích bằng thiết bị bay không người lái (UAV) được đánh giá là quy mô nhất trong vòng hai năm qua. Sự kiện này, kết hợp với các cam kết viện trợ quân sự và hệ thống phòng không mới từ các quốc gia thành viên NATO, cho thấy một giai đoạn đối đầu căng thẳng và phức tạp, nơi các cơ sở hạ tầng chiến lược nằm sâu trong hậu phương tiếp tục trở thành mục tiêu ưu tiên.
Chiến dịch nhắm vào hạ tầng năng lượng tại thủ đô Nga Vào rạng sáng ngày 18/6/2026, một làn sóng thiết bị bay không người lái quy mô lớn đã xâm nhập vào không phận Liên bang Nga, với mục tiêu trọng tâm được xác định là Nhà máy lọc dầu Moscow nằm tại khu vực quận Kapotnya. Đây là một cơ sở hạ tầng năng lượng cực kỳ quan trọng thuộc quyền quản lý của tập đoàn dầu khí Gazprom Neft. Đáng chú ý, đây đã là lần thứ hai chỉ trong vòng một tuần cơ sở này ghi nhận các hoạt động tập kích từ trên không.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sau đó đã chính thức lên tiếng xác nhận sự tham gia của lực lượng Kiev trong chiến dịch này. Thông qua các nền tảng truyền thông, nhà lãnh đạo Ukraine mô tả đây là một biện pháp phản ứng mang tính tương xứng trước các hoạt động không kích của lực lượng Nga nhằm vào các trung tâm đô thị của Ukraine. Ông Zelensky nhấn mạnh rằng mục tiêu của các chiến dịch tầm xa này là nhằm làm suy yếu trực tiếp hệ thống cơ sở hạ tầng đang phục vụ cho nỗ lực quân sự của đối phương. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng đưa ra các báo cáo xác nhận việc đánh trúng mục tiêu, ghi nhận ít nhất 5 đám cháy lớn bùng phát tại khu vực chế biến dầu, các phân xưởng lọc dầu thứ cấp và khu vực bể chứa nhiên liệu.
Việc duy trì áp lực lên các tổ hợp lọc hóa dầu của Nga được giới phân tích quân sự đánh giá là một chiến lược dài hơi của Kiev. Bằng cách làm gián đoạn chuỗi cung ứng nhiên liệu tinh chế, Ukraine không chỉ hướng tới việc hạn chế năng lực cơ động của các đơn vị thiết giáp và không quân Nga trên tiền tuyến, mà còn tạo ra những tác động tiêu cực nhất định lên nguồn thu xuất khẩu năng lượng của Moscow.
Quy mô đánh chặn và sự gián đoạn của hệ thống hàng không Đáp lại làn sóng xâm nhập này, hệ thống phòng không của Liên bang Nga đã được kích hoạt ở mức độ tối đa. Theo các số liệu do Bộ Quốc phòng Nga công bố, mạng lưới radar và tên lửa đánh chặn trên toàn quốc đã vô hiệu hóa tổng cộng 555 thiết bị bay không người lái chỉ trong một đêm. Riêng tại khu vực thủ đô, Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin xác nhận các lực lượng chức năng đã bắn hạ hơn 190 UAV. Hãng thông tấn TASS, dựa trên các báo cáo thống kê đối chiếu, nhận định đây là đợt tập kích lớn nhất nhằm vào khu vực thủ đô trong vòng hai năm qua, phá vỡ kỷ lục trước đó được ghi nhận vào ngày 17/5 khi 81 UAV bị bắn hạ.
Mặc dù tỷ lệ đánh chặn thành công được báo cáo ở mức cao, các mảnh vỡ từ UAV và một số thiết bị lọt qua lưới phòng không vẫn gây ra những thiệt hại đáng kể về mặt dân sự và hạ tầng. Tỉnh trưởng khu vực Moscow, ông Andrey Vorobyov, xác nhận các sự cố rơi mảnh vỡ đã làm hư hại phần mái của một trung tâm thương mại tại thành phố Lyubertsy và một tòa nhà chung cư tại thành phố Zhukovsky. Tại Elektrostal, một cư dân cũng đã ghi nhận bị thương nhẹ.
Tác động nghiêm trọng nhất của đợt tập kích này được thể hiện qua sự tê liệt tạm thời của mạng lưới giao thông hàng không dân dụng. Nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối, Bộ Giao thông Nga đã ban hành lệnh tạm ngừng tiếp nhận và khai thác các chuyến bay tại bốn sân bay quốc tế lớn nhất khu vực thủ đô, bao gồm: Sheremetyevo, Vnukovo, Domodedovo và Zhukovsky. Việc đóng cửa không phận cục bộ đã buộc hàng loạt chuyến bay phải chuyển hướng, trong khi hành khách tại một số nhà ga phải thực hiện các quy trình sơ tán khẩn cấp đến khu vực trú ẩn an toàn trước khi các hạn chế được dỡ bỏ.
Gia tăng cam kết viện trợ quân sự từ các đồng minh phương Tây Song song với những diễn biến căng thẳng trên thực địa, cục diện ngoại giao và quân sự quốc tế cũng chứng kiến những động thái hỗ trợ mới dành cho Kiev. Ngay trước thềm cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) diễn ra tại Brussels, một liên minh gồm Bỉ, Đức, Thụy Điển và Hà Lan đã chính thức công bố các gói hỗ trợ quân sự bổ sung.
Trọng tâm của các cuộc thảo luận tại Brussels tập trung vào Danh mục Nhu cầu Ưu tiên (PURL) của Ukraine, đặc biệt là việc củng cố lưới phòng không. Nhu cầu cấp thiết nhất hiện nay của Kiev là việc bổ sung các tổ hợp tên lửa Patriot và các hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo tiên tiến nhằm bảo vệ các trung tâm đô thị và cơ sở hạ tầng thiết yếu khỏi các đợt không kích hỗn hợp.
Bên cạnh hệ thống phòng không mặt đất, việc nâng cấp năng lực tác chiến đường không cho Không quân Ukraine cũng có những bước tiến cụ thể. Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken tuyên bố quốc gia này sẽ hoàn tất việc chuyển giao 7 máy bay chiến đấu F-16 Fighting Falcon cho Ukraine trước thời điểm cuối năm nay. Trong kế hoạch phân bổ, 3 chiếc sẽ được tích hợp trực tiếp vào đội hình tác chiến, trong khi 4 chiếc còn lại sẽ đóng vai trò như một nguồn cung cấp phụ tùng thay thế chiến lược nhằm đảm bảo tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu. Chính phủ Bỉ cũng đang xem xét lộ trình chuyển giao toàn bộ phi đội F-16 còn lại trong những năm tiếp theo, với tiến độ phụ thuộc vào tốc độ tiếp nhận thế hệ tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II mới từ nhà sản xuất. Những động thái này cho thấy nỗ lực bền bỉ của phương Tây trong việc hiện đại hóa quân đội Ukraine, chuẩn bị cho một cuộc xung đột được dự báo sẽ còn kéo dài.
